DİZEL MOTORLARINDA ALTERNATİF YAKIT OLARAK YAĞ ESTERLERİNİN KULLANIMI
Yakup İÇİNGÜR** Hasan YAMIK**
*Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğitimi Bölümü, Ankara,Türkiye
Tel: 0.312.2126820 Faks: 0.312.2120059 E-mail: ykp@tef.gazi.edu.tr
** Anadolu Üniversitesi Bilecik Meslek Yüksekokulu, Bilecik, Türkiye
Tel: 0.228.2160062 Faks: 0.228.2160026 E-mail: hyamik@anadolu.edu.tr
ÖZET
Dünya enerji ihtiyacı fosil kökenli kaynaklardan karşılanmaktadır. Fakat bu kaynakların sınırlı, olumsuz çevre etkili ve yakın gelecekte tükenecek olması, petrolün yerine kullanılabilecek çeşitli alternatif yakıt arayışlarını ortaya çıkarmıştır. Yapılmış olan çalışmalar bitkisel yağların ve türevlerinin dizel motorlarında alternatif yakıt olabileceğini göstermiştir. Yapılan çalışmada ticari dizel yakıtı ve ayçiçek yağı metil esteri, yakıt olarak kullanılmıştır. Motor performansı, avans değişimine bağlı olarak tam yükte tork değişimi ve motor sesi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Deneyler tek silindirli, değişken sıkıştırma oranlı Ricardo Hydra dizel motorunda yapılmıştır. Dinamometre olarak dijital kontrollü dinamometre kullanılmıştır. Tam yükte yapılan deneylerde dizel yakıtı 2400 d/d’ da 22.35 Nm, ayçiçek yağı metil esteri ise aynı devirde 21 Nm tork üretmiştir.En yüksek güç dizel yakıtında 7.50 kW olarak 3900 d/d’ da, metil esterde yine aynı devirde 7.15 kW olarak hesaplanmıştır. En düşük özgül yakıt tüketimi dizel yakıtında 2200 d/d’ da 335,73 gr/kWh, metil esterde 2400 d/d’ da 475,19 gr/kWh olarak hesaplanmıştır. En yüksek momentin ölçüldüğü devirde dizel yakıtının duman koyuluğu %33.6 metil esterin %36.6 olarak ölçülmüştür. Avans değişimine bağlı olarak en yüksek tork dizel yakıtında ve ayçiçek metil esterinde 2400 d/d’ da 21o statik avansda, ölçülmüştür. A-Z Dijital Sound Meter kullanılan gürültü ölçümünde dizel yakıtı ile çalışmada en yüksek tork devri olan 2400 d/d’ da tam yükte 93.7 dB olarak ölçülürken Ayçiçek metil esteri ile aynı şartlarda 91.8 dB düzeyinde gürültü ölçülmüştür.
Deney sonuçları göstermektedir ki bitkisel yağ esterleri ile dizel yakıtı arasında tam yükte tork değerleri yaklaşık %7 farklıdır. Bununla birlikte Ayçiçek yağı metil esteri yakıt olarak kullanıldığında motor gürültüsü %2 azalmaktadır.