FREN SİSTEMİ ARIZALARI
Taşıtın emniyetli hareketi için fren sisteminin etkili bir şekilde çalışması hayati önem taşımaktadır. Fren sisteminde yer alan bütün elemanların zaman zaman kontrol edilmesi gerekmektedir. Uzun süre çalışmadan dolayı sistemin özellikle balataları, hidrolik devrenin bazı elemanları yıpranarak çeşitli arızalara sebep olmaktadır. Bu arızaların teşhis edilmesi ve giderilmesi için genellikle rastlanan arızalarla ilgili çizelge aşağıda verilmiştir.
ÇİZELGE 1: Kampanalı Tip Frenler İçin Fren Arızaları
|
Arıza |
Muhtemel sebebi |
Arızayı giderme |
|
Fren pedalı düşüyor |
a)Fren pabuçları ve çubuk bağlantıları ayarsız olabilir b)Fren balataları aşınmıştır c)Hidrolik seviyesi düşüktür d)Sistemde hava vardır e)Fren merkez silindiri aşınmıştır |
Ayarlanır Balatalar değiştirilir Hidrolik doldurulur, sistemin havası alınır Sistemin havası alınır Değiştirilir |
|
Tekerleklerden biri sürtünüyor |
a)Fren pabuçları ayarsızdır b)Fren hidrolik borularından biri tıkanmıştır c)Tekerlek silindiri arızalıdır d)Pabuç geri getirme yayı zayıf veya kırıktır |
Ayarlanır Boru temizlenir veya değiştirilir Onarılır veya değiştirilir Yay değiştirilir |
|
Bütün frenler tutukluk yapıyor |
a)Fren mekanik bağlantıları ayarsızdır b)Fren merkez silindiri arızalıdır c)Hidrolik sisteme mineral yağlar karışmıştır |
Ayarlanır Değiştirilir Hasar gören plastik parçalar değiştirilir, sisteme tavsiye edilen hidrolik konulur |
|
Frenleme anında araç bir tarafa çekiyor |
a)Fren balataları yağlanmıştır b)Balatalar fren hidroliği ile ıslanmıştır c)Fren pabuçları ayarsızdır d)Lastik havaları farklıdır e)Fren tablası gevşektir f)Tekerlek silindiri arızalı veya boru tıkalıdır g)Balatalar biri birinden farklıdır |
Balatalar temizlenir veya değiştirilir Balatalar ve tekerlek silindiri temizlenir ve onarılır veya değiştirilir Ayarlanır Lastikler eşit olarak şişirilir Sıkılır Onarılır veya değiştirilir Değiştirilir |
|
Fren pedalı yumuşak ve esnek |
a)Sistemde hava vardır b)Fren pabuçları ayarsızdır |
Sistemin havası alınır ve hidrolik seviyesi kontrol edilir Ayarlanır |
|
Frenleme için daha büyük pedal kuvvetine ihtiyaç duyuluyor |
a)Fren balataları ıslanmıştır b)Pabuçlar ayarsızdır c)Balatalar aşırı ısınmıştır d)Balatalar yanmıştır e)Kampana yüzeyi camlaşmıştır f)Fren servosu çalışmıyor |
Balatalar kurutulur (frenleme ile) Ayarlanır Soğuması sağlanır Balatalar değiştirilir Kampana tornalanır Onarılır veya değiştirilir |
|
Frenler çok hassas veya ani olarak tutuyor |
a)Pabuçlar ayarsızdır b)Yanlış balata kullanılmıştır c)Balatalar greslenmiştir d)Kampana yüzeyleri çizilmiştir e)Fren siper tablaları gevşektir f)Balatalar yağlanmıştır |
Ayarlanır Uygun balata takılır Balatalar değiştirilir, fazla yağ kullanılmaz Kampana tornalanır Sıkıştırılır Balata ve yağ keçeleri değiştirilir |
|
Frenler ses yapıyor |
a)Balatalar aşınmıştır b)Pabuçlarda çarpıklık vardır c)Pabuç perçinleri gevşemiştir d)Kampanalar aşınmıştır e)Bazı parçalarda gevşeklik vardır |
Değiştirilir Değiştirilir Pabuç veya balata değiştirilir Kampana tornalanır Sıkılır |
|
Sitemde hava var |
a)Merkez silindiri arızalıdır b)Fren hidroliği kaybı vardır c)Merkez silindiri veya tekerlek silindiri kaçırıyordur, boru bağlantıları gevşek veya hasarlıdır |
Onarılır veya değiştirilir, hidrolik eklenir Bağlantılar sıkılır, borular değiştirilir, hidrolik eklenir Onarılır ve bağlantılar kontrol edilir, hidrolik eklenir |
ÇİZELGE 2: Diskli Tip Frenler İçin Fren Arızaları
|
Arıza |
Muhtemel sebebi |
Arızayı giderme |
|
Fren pedalında fazla boşluk |
a)Diskte aşırı yalpa vardır b)Sistemde hava vardır veya fren hidroliği azalmıştır c)Fren hidrolik kalitesi uygun değildir d)Tekerlek yatağı gevşektir e)Kaliper pistonu ve lastiği arızalıdır f)Güç ünitesi çalışmıyordur |
Disk yalpası kontrol edilir, gerekirse değiştirilir Sistemdeki kaçak ve sızıntılar kontrol edilir Hidrolik boşaltılır, uygun hidrolik kullanılır Yatak boşluğu ayarlanır Lastikler değiştirilir Güç ünitesi kontrol edilir |
|
Fren pedalında titreşim |
a)Diskte yalpa fazladır b)Diskin paralelliği bozulmuştur c)Tekerlek yatağı gevşektir |
Yalpa fazla ise disk değiştirilir Gerekirse disk değiştirilir Tekerlek yatağı boşluk ayarı yapılır |
|
Frenleme için büyük pedal kuvvetine ihtiyaç duyuluyor |
a)Güç ünitesi çalışmıyor b)Balatalar greslenmiş veya yağlanmıştır c)Balatalar aşınmıştır d)Yanlış balata kullanılmıştır e)Kaliper pistonu sarmıştır |
Onarılır veya değiştirilir Balatalar ve yağ keçeleri değiştirilir Değiştirilir Uygun balata takılır Kaliper sökülür ve gerekli onarım yapılır |
|
Frenleme sırasında araç bir tarafa çekiyor |
a)Balatalar greslenmiş veya hidrolikle ıslanmıştır b)Kaliper pistonları sarmıştır c)Lastik havaları eşit değildir d)Aracın ön düzen ayarları bozuktur e)Fren hidrolik tıkanmıştır |
Balatalar değiştirilir Pistonlar serbest hale getirilir Lastik havaları eşitlenir Ön düzen ayarları yeniden yapılır Hidrolik hortumlar kontrol edilir |
|
Frenlerden ses geliyor |
a)Öğütülme, kazıma çıtırtı sesleri
b)Kazıma sesinin sebepleri
1)Bağlantı cıvataları uzundur
2)Disk kalipere sürtüyordur
3)Tekerlek yatakları gevşektir
4)Balatalar aşınmıştır ve pabuç üniteleri diske sürtüyordur |
Fren pedalına kısmi basmalarda öğütülme sesi gelebilir. Daha kuvvetli basıldığında bu ses kesiliyorsa bir onarım gerektirmez. Düşük hızlarda ve kaba yolda hareket ederken frenleme esnasında gelen çıtırdama sesi, kaliper ile pabuç arasındaki boşluktan dolayıdır. Balata ve pabuç değiştirilir. Uygun civata kullanılır Kaliper yüzeyi temizlenir, tespit cıvataları kontrol edilir Yatak boşlukları ayarlanır Balata ve pabuçlar değiştirilir |
|
Frenler ısınıyor ve serbest kalamıyor |
a)Fren güç ünitesi çalışmıyordur b)Pedal çubuk bağlantısı sıkışıklık yapıyordur c)Kaliper pistonu sıkışıyordur d)Merkez silindiri supabı arızalıdır |
Güç ünitesi kontrol edilir Bağlantılar onarılır Kaliper sökülür, lastik segman yuvası temizlenir, gerekirse lastik değiştirilir Supap onarılır |